Nazan BekiroÄŸlu

Mor mürekkep
nazan bekiroÄŸlu

Ä°yiadam yay.

Nazan BekiroÄŸlu, bir süredir Zaman Gazetesinde yazdığı köşe yazılarını aynı adla kitaplaÅŸtırdı: “Mor Mürekkep”.

BekiroÄŸlu, geçtiÄŸimiz yıllarda “Nun Masalları” adlı öykü kitabıyla dikkati çekmiÅŸti. BilindiÄŸi gibi konularını tarihten alan “Nun Masalları’nın teması, ağırlık olarak, yazı ve yazmanın serüveni üzerine odaklanıyordu, BekiroÄŸlu “Mor Mürekkep”te benzer bir izleÄŸi yine sürdürüyor, Okumak, yazmak, bütün bunların yazarda karşılığı peÅŸinde olunan kavramlar. Kelime nedir, hayat nedir, kelimelerdeki hayat, hayattaki kelimeler ve bunların yazardaki esrarlı karşılıkları. Yazar bu kitabında okuru, Van Gogh’un cinnetlerinden Mesnevinin huzur verici serinliÄŸine, Foucoult sarkacından Leyla-ı Mecnun’ nun kavurucu ateÅŸine kadar pek çok sarsıcı, ÅŸaşırtıcı serüvenlere çıkartıyor. BekiroÄŸlu, yazılarda, incelikli, hüzünlü, bir o kadar da iç burkucu insanî hâllere, insanî duygulara eÄŸilerek, edebiyat tarihinden günümüze, deÄŸerlendirilmeye müsait ibretler devÅŸiriyor, Ama bunları çok bilmiÅŸ bir malumatçı yaklaşımıyla deÄŸil, kalbî bir içtenlikle gerçekleÅŸtiriyor. Kitaptaki tüm yazılar aynı düzeyi korurken, hiçbir zaman bayağılaÅŸmıyor, sıradanlaÅŸmıyor. Bildik deneme bilgiçliÄŸinin çok uzağında, bir öykü tadında, bir ÅŸiir tadında, kendini zevkle okutan metinler olarak ortaya çıkıyor.

Kitap baÅŸtan sona “mor”a çalıyor. Peki niçin mor: “Mor; palet üzerinde bir miktar mavi ile bir miktar kırmızının karışımından ibaret. Mavi; yaratıcı, sükûnet, Kırmızı; tansiyon artırıcı, ÅŸiddet. Ä°kisi arasında bir med-cezir mor. Ä°kisi arasında hangisine yakınsa ona mukabil bir tesir. (…) Modern psikoloji moru dinin simgesi olarak yorumluyor. cenneti temsil ediyor mor rüya dilinde. İçsel bir yolculuk, gizemleri aralayan bir kendini tanıma. Bütünle irtibatlanma. Mistisizmin morla baÄŸlantısı tesadüf deÄŸil. Metafizik, Ãœrperti,” Ama morun artık aramızdan çekildiÄŸini düşünüyor BekiroÄŸlu, Tıpkı mor mürekkep gibi “Mürekkep neredeyse tarihe karışıyor Kâğıda düştükten biraz sonra rengini mora teslim eden sabit kalemler de öyle. Hele mor mürekkep. Aramaya kalkışsanız kırtasiyeci yüzünüze bir garip bakacak. Yine de ben iÅŸte, bütün bunlar» yazdım. Yazdıklarımın bir kısmını kalemime mor mürekkebi çekmeden evvel ben de bilmiyordum, yazarken öğrendim. Bir kısmını ise biliyordum.”

“Mor Mürekkep”1 kuÅŸkusuz, incelikli, özenli bir yazarın elinden çıkmış, dokunaklı bir kitap. Ne var ki henüz “bir” öykü kitabı yayınlanmış yazardan, daha çok öyküde ısrarlı olmasını beklemek bir okur olarak hakkımız deÄŸil mi? Hele bu “Nun Masalları” gibi oldukça baÅŸarılı bir kitabın yazarı ise. KuÅŸkusuz her yazının, yazarda ayrı bir serüveni var. Ona müdahalenin anlamı yok. Ama “Ãœrün” dışı yazıların öykücüleri çeken nasıl bir ışıltısı, nasıl bir cazibesi var anlamak zor. Bu kitapla acaba kaç Nazaıı BekiroÄŸlu öyküsü yitip gitti? Tabi tüm bu sözler gazetelerde köşe yazıları yazan diÄŸer öykücüler için de geçerli, Rasim Özdenören için de, Mustafa Kutlu için de, Fatma Karabıyık BarbarosoÄŸlu için de. Çünkü köşe yazarlığı söyleyeceÄŸi ÅŸeylerini bitirmiÅŸ insanların iÅŸi gibi sanki, Sadece ömürlerinin sonlarında yapacakları bir iÅŸ gibi. Yazdıkları ürünlerin, öykülerin anlaşılmasını kolaylaÅŸtırmak için okura ipuçları verecekleri, anılarını anlatacakları bir yer gibi. Ama pek çok deÄŸerli öykücü, daha iÅŸin başında bakıyorsunuz bir köşeden size gülümsüyor, Oysa bir Öykü karşısında, bir köşe yazısı nedir ki?

Elbette bütün bunlarla “Mor Mürekkep”i hafife almak gibi bir niyetimiz yok. Sadece “zamanlama” konusuna dikkat çekmek istiyor, öykücülerimizden, öykü, daha çok öykü okumak istiyoruz. Kaldı ki “Mor Mürekkep”, son yılların masa başı kupkuru köşe yazılarının aksine, insanın yüreÄŸine seslenen (çünkü bir insanın kalbinden çıktığı besbelli), derinlikli, düzeyli, önemli kitaplarından biri. Biliyoruz ki bu güzellikler elbette “en Ä°yi” donanımlı bir öykücünün kaleminden çıkar. Tıpkı “Mor Mürekkep” gibi.,.

BÜŞRA MİRAÇ